تحلیـل مـرکـز تحقیـقـاتـی نـورس در مـورد عملیـات عفـریـن

تحلیـل مـرکـز تحقیـقـاتـی نـورس در مـورد عملیـات عفـریـن

با وجود اینکه در سال‌های گذشته ترکیه دائما صحبت از حمله به جدایی‌طلبان کورد میکند ،اما آن را تبدیل به عملیات نظامی نکرده است، مگر بعد از امتداد جدایی‌طلبان از غرب رودخانه فرات به طرف “منبج” برای رسیدن به “عفرین”.

پس ترکیه عملیات “سپر فرات” را برای مقابله با چریک‌های کورد شروع کرد، اما باتوجه به برخورد با مصالح روسیه و آمریکا، ناچار به توقف و بسنده کردن به مناطقی که از دست نیروهای تنظیم دوله گرفته بود، گردید .
به شیوه‌ای که آمریکا نیروهای خود را در شمال “منبج” مستقر کرد تا نیروهای ترکیه نتوانند به داخل شهر منبج وارد شوند و روسیه نیز حمایت نیروهای بشار اسد را نمود تا برای جلوگیری از امتداد ترکیه خود را به جنوب منبج برسانند، همچنین روسیه پایگاه‌های خود را در شرق عفرین قرار داد تا مانع از کامل شدن عملیات نظامی ترکیه در آن مناطق شود.

از آن زمان ترکیه دائما صحبت از انجام عملیات نظامی میکند و این بیانات از زمانی که نشست‌های روسیه و جدایی‌طلبان نسبت به شرق دیرالزور به بن بست رسید، افزایش یافت. این یعنی جهت انجام عملیات نظامی ضد جدایی‌طلبان روسیه با ترکیه موافق است و اجازه آن را به ترکیه داده است، و یا اینکه این توافقی است که در نشست آستانه بین ایران و ترکیه و روسیه بسته شده است، یا اینکه چیزی که در تحلیل سابق اشاره نمودیم مبنی بر واگذاری شرق راه آهن(متعلق به روسیه و ایران باشد ) در مقابل عفرین (متعلق به ترکیه باشد).

همزمان شاهد اختلاف و نزاع در علاقات آمریکا و ترکیه بودیم، به خاطر اصرار آمریکا برای حمایت از جدایی‌طلبان ،و این تنش‌ها با ارسال حمایت نظامی آمریکا برای چریک‌های کورد، سپس اعلام تشکیل “نیروی مرزی سوریه و ترکیه” با فرماندهی جدایی‌طلبان (30 هزار نفر جنگجو) به مقدار نامناسبی افزایش یافت. (وظیفه ی این نیروها حمایت از حدود “سایکس بیکو ” است که امریکا آن را برای سد فرات ترسیم نموده است ).

ترکیه و روسیه اینگونه فهمیده‌اند که آمریکا قصد دارد اقلیم “روژآوا” را در شمال سوریه تشکیل دهد و اظهارات تیلرسون (وزیر خارجه امریکا ) نسبت به اطمينان ترکیه فایده‌ای نخواهد داشت.
سپس در جواب جدایی‌طلبان که از آمریکا طلب کمک نموده بودند، بیان دیگر آمریکا آمد که ؛ عفرین خارج از قسمت عملیات نیروهای تحالف است و در نامه‌ی دیگر آمریکا به روسیه آمده است که تهدید چریک‌های کورد برای وجود عملیات ترکیه ضد آن‌ها فقط برای عفرین خواهد بود و هر چیزی که انجام بدهید آمریکا به نیروهای اسد اجازه حضور و تسلط در مناطق وجود چریک‌های کورد در شرق فرات را نخواهد داد.

آمریکا و روسیه خوب میدانند که مناطق “عفرین” اهمیتی ندارد و چیزی که آینده منطقه را مشخص میکند شرق سوریه است، به همین خاطر درخواست روسیه از جدایی‌طلبان، بازگرداندن مناطق نفتی یا بیشتر آن به نظام اسد است. این چیزی است که حتی اگر جدایی‌طلبان هم بخواهد اجازه آن را ندارد چون آن منطقه دست نیروهای تحالف است و در غیر اینصورت قربانی نزاع و اختلافات آمریکا و روسیه میشود.
همچنین جدایی‌طلبان به روسیه اعلام کرده‌اند که حاظرند تا مناطق شرق حلب و منطقه عفرین را که در دست دارد به نطام بشار اسد واگذار نماید، اما روسیه شرق فرات را میخواهد و وجود ترکیه در عفرین دلالت دارد بر چراع سبز روسیه به او و اینطور دیده میشود که حضور رئیس ستاد ارتش ترکیه در روسیه برای رسیدن به چیزی مکتوب شده است. همچنین برای اجازه گرفتن جهت استفاده از آسمان عفرین و حرکت جنگنده‌های ترکیه در آن، به خاطر تهدیدی که امروز دمشق در مورد حضور نیروی هوایی ترکیه و برخورد با آنها داشته است.

و احتمال این را دارد که روسیه نظام اسد را از دیدار ترکیه خبردار نموده است تا با این تهدید ترکیه را مجبور به توافق با نظام بشار نیز بنماید و متوجه خطر موشک‌های ضد جنگنده سوریه بشود!
آن چیزی که ترجیح میدهیم این است که روسیه این نقشه را می کشد که ابتدا ترکیه را وارد درگیری با چریک‌های کورد نماید، سپس نیروهای بشار و حتی ایران در تمام مناطق جدایی‌طلبان اقدام به عملیات نمایند ، مخصوصا اگر اینکه جدایی‌طلبان دچار اشتباه شود و از مناطق تحالف اقدام به هجوم به نیروهای ترکیه بنماید باعث میشود که عملیات ترکیه در عفرین تبدیل به عملیات همه جانبه ضد جدایی‌طلبان از سوی ترکیه و ایران و نظام بشار شود.
و این چیزی است که روسیه از آن استفاده میکند به نحوی که ترکیه و ایران را به صورت مستقیم وارد قضیه امریکا نماید، همچنین برای تحریک ترکیه جهت همکاری و توافق مستقیم با نظام بشار اسد میباشد.
در این حالت مصالحه روسیه و آمریکا به تقاطع خواهد رسید، هرچند که مصلحت آنها به جلوگیری یا برافروختن عملیات ترکیه ربط دارد، اما بر سر اینکه آیا اسد بر زمین سیطره پیدا کند یا جدایی‌طلبان اختلاف خواهند داشت. همچنین روسیه در فکر قانع کردن جدایی‌طلبان به تغییر تصمیم و ترک رفیقش (آمریکا) به خاطر مصالح روسیه است و آن هم بدون جنگ.
اما توقع آن را نداریم به خاطر اینکه جدایی‌طلبان از ارتباطش با آمریکا سود برده‌اند و میدانند که این ارتباط سبب رسیدنشان به برپایی دولتی است که در سر میپروراند، بر عکس علاقه با روسیه که نهایتش سیطره‌ی نیروهای اسد به مناطقش است.

در حال حاظر و با وجود بیانیه‌های ترکیه بسیار سخت است که ترکیه عملیات را متوقف کند، مخصوصا بعد از بیان “مولود چاووش اوغلو” به اینکه روسیه مانع عملیات ترکیه نمیشود و ترکیه نیاز به هماهنگی با روسیه دارد تا اینکه نیروهای مراقب روسیه و ترکیه تحت ضربات جنگ قرار نگیرند و با کامل شدن آمادگی و تجهیزات نظامی ترکیه و جنگ اعلامی که ترکیه برای ضربه نفسی به چریک‌های کورد راه انداخته است همه در انتظار دقیقه‌ی نهایی و ساعت صفر عملیات هستند.
با وجود همه‌ی این‌ها بر این باور نیستیم که حمله ترکیه برای عفرین باشد و ترکیه به خوبی درک میکند که این چنین نبردی یعنی برخورد و تصادفی که حدود آن فقط به عفرین خلاصه نمیشود، بلکه ادامه خواهد داشت و کنترل آن در آینده بسیار سخت خواهد بود، به اضافه‌ی مشکلاتی که از نزدیکی “درع فرات” با ادلب حاصل میشود، به خاطر اختلاف مذهبی بین نیروهای مهاجم و مدافع.
و در نهایت ترجیح میدهیم که اگر عملیات نظامی ترکیه انجام شود یا در محدوده‌ی روستاها و مناطق عربی شرق عفرین خواهد بود یا اینکه به اندازه‌ای وسیع میشود (از حسکه تا عفرین) که تسلط بر آن سخت خواهد بود.